Institute for Justice and Democracy in Haiti

COVID-19 an Ayiti – Repons ak Obstak

Pibliye pa Sant pou Policy Ekonomik ak Rechèch pa Jake Johnston & Kira Paulemon

Jou ki te 19 Mas la, prezidan ayisyen Jovenel Moïse te konfime 2 premye ka Kowonaviris nan peyi a. Depi lè a, nimewo a ogmante a 8. Pou li reponn a sitiyasyon an, prezidan an deklare yon eta dijans sou peyi a; li mande pou tout lekòl, faktori, legliz, peristil, ak lòt espas relijye yo fèmen; li mete entèdiksyon pou moun soti ant 8è nan aswè ak 5è nan maten, epi li fèmen fwontyè peyi a. Gouvènman anonse demach sa yo apre li te finn kanpe tout vòl kap soti nan plizyè peyi.

Premye ka ki te repòte yo te soti nan de moun ki te vwayaje nan lòt peyi. Li enpòtan pou nou note ke leta pa gen anpil kapasite pou li fè tès yo. Mèkredi 25 Mas, te gen 58 tès ki te fèt nan tout peyi a selon dènye rapò epidemyolojik yo. Ministè Sante Piblik anonse yon plan 37.2 milyon dola ameriken pou li konbat pandemi sa a. Òganizasyon lokal ak entènasyonal deja kòmanse travay sou yon repons.

Apre près 2 lane manifestasyon san repons nan men gouvènman an, sitiyasyon ekonomik Ayiti a te rann lavi a difisil pou majorite popilasyon an. Goud la pèdi valè, to a kontinye monte e gouvènman an pako jwenn mwayen pou li ogmante lajan kap fè ekonomi a mache. Gouvènman ayisyen an pa gen anpil resous fiskal ki pou ede l fè fas a pandemi Kowonaviris sa a, e fanmi ayisyen yo ki te deja ap fè fas ak lavi chè ap kontinye viv san yo pa konn sa k ap tann yo demen.

Gen plizyè fasèt ki konplete youn lot nan repons a viris la nan peyi dayiti. Youn dwe konsantre sou sistèm sante peyi a epi kapasite l pou li detekte, trete, epi kontni viris la. Lòt la dwe gade kapasite gouvènman an pou li etabli e aplike lwa ki ankouraje distans sosyal. An sa ki gen rapò ak dezyèm fasèt sa, li enpòtan pou gouvènman an konsidere kijan popilasyon ayisyèn lan viv, entèraji epi siviv, pou lwa ak desizyon gouvènman an ka efektif nan kontni viris la, pwoteje popilasyon an epi asire ke li gen aksè a byen nesesè yo.

Nan moman an, ka ki repòte yo se ka enpòte, men avèk difikilte gouvènman ayisyen an ap genyen pou li enpoze yon karantèn, gen anpil chans pou COVID-19 la gaye nan peyi a. Menm ke deklarasyon eta dijans peyi a te nesesè, fòk efò yo pa kanpe la. Fòk gouvènman an bay pèp la bourad ak sipò legal pou travayè ak pòv yo epi lajan pou sistèm sante peyi a. Nan sans sa a, kominote entènasyonal la jwe yo gwo wòl. Bank Mondyal, Fon Monetè Entènasyonal ak lòt òganizasyon devlopman entènasyonal dwe libere resouspou Ayiti ak lòt peyi k ap devlope pou yo ka byen reponn a pandemi sa a.

Fin li atik konplè a

Contact IJDH

Institute for Justice & Democracy In Haiti
867 Boylston Street, 5th Floor
Boston, MA 02116

Telephone: (857)-201-0991
General Inquiries: info@ijdh.org
Media Inquiries: media@ijdh.org